Kasım 06, 2004

Divan

Değişik manaları vardır: Osmanlı Türk imparatorluğu'nda başta Padişah ve vezirler olmak üzere devlet ileri gelenlerinin meydana getirdiği ve ülkenin önemli meselelerinin görüşüldüğü büyük meclis İnadı olarak kullanılmıştır. Edebiyatta ise iki ayrı manaya gelir: 1 — Divan edebiyatında şairlerin şiirlerini belirli bir düzen dahilinde sıralayarak topladıkları kitabın adı olarak kullanılmıştır. Şiirler divanlara tespit edilen bir sisteme göre yazılırdı. Hemen hemen bütün şairler bu sisteme uymak zorundaydılar. Mükemmel bir divanın tertibi şöyledir: a) Tevhid, b) Münacat c) Naat d) Padişah ve devlet erkanını öğen kasideler . e) Doğum, ölüm vesaire gibi günlerin tarihine ait kasideler f) Gazeller g) Rubailer h) Kıtalar ı) Murabbalar k) Müseddesler l) Muammalar m) Şarkılar Şairlerin bazılarının divanları sağlıklarında bizzat kendileri tarafından düzenlenmiş, bazıları da öldükten sonra başkaları tarafından hazırlanmıştır. 2 — Saz şairlerinin divan şairlerinin tesiri altında aruz vezniyle yazdıkları şiirlere denir. Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün vezninde yazılan bu şiirlere, daha ziyade 17. yüzyıldan sonra rastlanır. Divanların kendilerine has bir ezgisi vardır. Safdi, Orta, Konya, Yenikapı gibi çeşitli şekilleri vardır. Aralarındaki fark yazılışlarında değil, makamlarındadır. Kafiye düzeni ilk dörtlük abab veya aaab — bbab diğerleri ise cccb / dddb / eeeb şeklinde devam eder.