Şubat 22, 2006

X Işını

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Jump to: navigation, search

© Muhtemel telif hakkı ihlali!

Alıntı kaynağı: http://www.odevsitesi.com/odevler/2005_3/96279-rontgen-isinlari.htm
Alıntı ile ilgili izin alındıysa lütfen maddenin tartışma sayfasında belirtiniz. Aksi takdirde madde telif ibaresi konduktan 10 gün sonra kısmen ya da tamamen silinecektir.

X-ışınları, Alman fizikçisi Wilhelm Conrad Röntgen tarafından keşfedilmiştir.

X-ışınları başka bir konu araştırılırken bir raslantı sonucu bulunmuştur. W.C.Röntgen bu büyük buluşunu, laboratuvarında Crookes tüpünde katot ışınları üzerinde çalışırken gerçekleştirmiştir. Katot ışınları yada elektronların, havası alınmış bir cam tüpün içine yerleştirilen iki elektrod arasında yüksek elektirik gerilimi uygulandığında, negatif elektroddan (katot) çıktığı, 1858 yılından itibaren bilinmekteydi.

W. C. Röntgen, 8 Kasım 1895 günü, laboratuvarını karatmış ve Crookees tüpünü de katot ışınlarının etkilerini daha iyi görebilmek için fotograf plağıyla örtmüştü. Tüpten yüksek gerilimli elektrik akımı geçirdiğinde, uzakta durmakta olan baryum platinosiyanür kristallerinde parlama (floresans) olduğunu gördü. Kristali tüpe yaklaştırdığında parlamanın artığını izledi. Tüple kristal arasına değişik maddeleri koyduve her farklı maddede parlamanın şiddetinin değiştiğini belirledi. Bir kurşun yaprakla aynı deneyi yapınca parlamanın kaybolduğunu gördü. Elini tüple kristal arasına koyduğunda parmak kemiklerinin gölgesini gördü. Bulduğu ışının özelliklerini araştıran deneylerini aralıksız olarak haftalarca sürdürdü. Çalışmalarında görüntüyü tespit etmek için fotograf plağı kullanıyordu. 22 Aralık 1895 tarihinde karısı Berta'nın elini fotoğraf plağı üzerine koyarak x-ışını erdi ve fotoğraf plağını banyo ettiğinde el kemiklerine ve yüzük parmağındaki iki yüzüğe ait görünümler ortaya çıktı. Bu görünüm ilk elde edilen radyogramıdır.

Yeni bir ışın bulan Röntgen, bilinmeyen bu ışına "x-ışını" adı verdi ve x-ışınlarının günümüzde keşfedilen özelliklerinin neredeyse tamamını birkaç ay içinde yazılı ve sözlü olarak bilim adamlarına sundu.

X-ışınları 1895 Aralık ayında, tıp alanında ilk kez kullanılarak bir hastanın bacağına saplanan kurşunun yeri belirlendi. W. C. Röntgen'in buluşundan üç ay sonra H. Antonie Becquerel de x-ışınları üzerine çalıştı ve radyoaktifliğini tanımladı.

X-ışınlarını daha önce, benzer şekilde deneysel olarak gözlemleyen araştırmacılar olduğu bilinmektedir, ancak gözlemlerinin önemini anlamamış ve ileri araştırmalar yapmamışlardır. W. C. Röntgen, bu çalışamaları nedeni ile 1901 yılında ilk Nobel Fizik ödülünü almıştır.

Ülkemizde x-ışınları, bulunmasından sonra bir yıl içerisinde Galatasaray Lisesi matematik ve fizik öğretmeni Mösyö Izuar tarafından üretilmiştir. Tıp amaçlı ilk kullanımı ise Dr. Esat Feyzi tarafından yapılmıştır. Esat Feyzi ilk Türk röntgen uzmanı olarak bilinir. Aynı dönemlerde Dr. Rıfat Osman da Esat Feyzi ile çalışmış ve birinci dünya savaşı zamanında yaralılarda x-ışınılarını kullanmıştır. Hastalık dışında parçacık ve değişik maddelerin fiziksel özelliklerinin tanımlanması için x-ışınlarında kırınım girişim gibi fiziksel özellikler kullanılmaktadır ve yeni yöntemler sürekli eklenmektedir.

Tıbbi X- Işını Tarihi

  1. 8 Kasım 1895 W. C. Röntgen, x- ışınlarını buldu.
  2. Aralık 1895 X-ışınları ilk kez tıp alanında kullanıldı.
  3. 1896 X-ışınları ilk kez tedavi amacıyla kullanıldı. Thomas Edison, kalsiyum tungstatlı ranforsatörlerin kullanımındaki fizik prensipleri, ileri sürdü.
  4. 1901 W. C. Röntgen, ilk fizik nobel ödülünü aldı. X-ışınları ilk kez meme kanseri tedavisi amacıyla kullanıldı.
  5. 1904 Canlı model üzerinde bizmut kullanılarak ilk sindirim sistemini görüntüleme çalışmaları gerçekleştirildi.
  6. 1910 Kontrast madde olarak Baryum Sülfat geliştirildi.
  7. 1913 G. Bucky, gridi geliştirdi.
  8. 1916 Görüntü yükseltici ekranlar geliştirildi.
  9. 1920 Potter, hareketli gridi tanımladı. İlk kez mamografi uygulandı.
  10. 1922 Myelografi tekniği geliştirildi.
  11. 1923 gelişmeler gerçekleştirildi.
  12. 1972 Sir Godfrey Hounsfield, ilk bilgisayarlı tomografi cihazını geliştirdi.
  13. 1973 P. Lauterbur, manyetik rezonansı (MR) gelişitirdi.
  14. 1976 Digital subtraksiyon anjiografiye ait ilk çalışma sonuçları yayınlandı.
  15. 1977 Gruentzig, anjioplasti için özel katater geliştirdi.
  16. 1981 Manyetik Rezonans görüntülemeye ait ilk hasta üzerindeki çalışmalar yayımlandı.
  17. 1988 İlk olarak MR kontrastı kullanıldı.
  18. 1989 Spiral BT geliştirildi.
  19. 1990 Ultrafast MR görüntüleme tekniği ortaya kondu. Beynin fonksiyonel MR incelemesi geliştirildi.